Pire🚲 ile “KİTAP OKUMA TURLARI” ~ Babaeski Günlükleri
Yaramazlık yaptığımda annemin acı biber soslu dayağından kaçıp yanına sığındığım kurtarıcı kahramanım Mehmet dedem paha biçilmez çocukluk günlerimde masal anlatırdı, konusu birbirinden güzel masallar. Anlamlı, ders verici öğütler barındıran masallar. Anlatırken sanki o masalın içinde yaşıyormuşum gibi olur, dikkatlice dinlerdim.
Evvel zaman içinde kalbur saman içinde… Develer tellal iken… Pireler berber iken… Ben dedemin korlaşmış kömür mangalını tıngır mıngır sallar iken… Az gittim uz gittim… Dere tepe düz gittim… Çayır çimen geçerek, lale sümbül zambak lavanta biçerek; nehirlerin kaynağı pınarlardan soğuk sular içerek, hale hale bir güz gittim… Bir de dönüp ardıma baktım ki, ne göreyim? Mavilikler ardımda gide-gide bir arpa boyu gitmemiş miyim?
Annem de babam da pek anlatmazdı masal. O Mehmet dedemin göreviydi. Diğer yanda bir de Cemile babaannem vardı. Yanında kaldığım karlı, soğuk kış gecelerinde uzun masallar anlatırdı. Masal dinlerken uyuyup kalırdım yatağında.
Masallardan Kitap Sevgisine
Kitap okumak ayrıcalıktır. Çocukluğumun erken yaşlarından beri edindiğim bu şahane alışkanlık sayesinde yıllar içerisinde sadece zihinsel sağlığıma değil fiziksel sağlığıma da fayda sağladığını ve bu faydaların ömür boyu sürebileceğini gördüm. Şimdi bu kitap okumalarına bir zenginlik daha kattım.
Bisiklet…
Özel bisiklet turları düzenlemeye başladım başlayalı hem turumu yapıyor, geziyorum hem de su kenarında bir ağaç altı buluyor açıyorum kitabımı.
Bisiklet turu bir bakıma, yapanın anlatamadığı, yapmayanın tam olarak anlayamadığı bir şeydir. Gezi tecrübeleriyle ilgili yeni ve özgün bir şey söylemek ne kadar zor. Avcı toplayıcı ilk insandan, konar göçer atalara, İbni Batuta’ya, Marco Polo’ya, Evliya Çelebi’den modern gezginlere kadar binlerce seyahatname yazarı, içlerindeki coşkuyu, yolda olmalarının nedenini ve yaşadıkları olağanüstü anları ne derece kelimelere dökebilmiştir ki!
Shakespeare’in dediği üzere “Hayat bir oyun sahnesi!”
Bendeniz de bu sahnede figüran olmak yerine başrolde oynamayı ve uzun metraj bir dizi yol filmi çekmeyi tercih ettim. Eksenine de kitapları yerleştirdim. İş, ev, alışveriş üçgeninde geçen hayatlar hayaller hep ertelenir ya bereket benim böyle dertlerim yok diye sevinebiliyorum. Altı yıldır emekli bir insanoğlu olarak benim üçgenim neredeyse bambaşka bir geometriye dönüştü. İyi ki de dönüştü. Bir kenarda bisikletim, bir kenarda sırt çantam, bir kenarda da kitaplarım… İster bisikletle ister sırt çantasıyla gezerken yanıma aldığım kitaplar…
Nereden nereye…
2017 yılında Pire🚲’nin tekerine bir çomak soktum. Tüketim çılgınlığına ara verip Dünya’ya olan borcumu ödemek için ulaşım araçlarının en masumu olan bisikletle yollara düştüm. Bu seçim kendi kendini gerçekleştiren bir kehanet oldu. Önce İstanbul içinde, sonra Trakya kırsalında. Marmara kıyılarında ve Ege sahillerinde döndü tekerlekler.
İstemeden de olsa bu sene ambalajlayıp rafa kaldırdığım uzun muhabbetli Grand Türkiye turları hayalimi henüz tam manasıyla gerçekleştiremediysem de tümüyle vazgeçmiş değilim. Araya sıkça sızan barikatlar zaafından kurtulduğum anda gönül rahatlığıyla devam edeceğim. Ardından da esasen hayallerimi süsleyen mucizevi Dünya rotasında gözüm.
Gelelim bugüne… Bu yılın hikâyesi de değişik… Yine ‘barikatlar’ dizili önümde. Zaten pandemiden beri bu barikatları bazen aştım bazen de çengeline takılı kaldım. İstediğim gibi ilerleyemedim ama. Sorumluluklar sınırsız olunca bariyerler de eriyemiyor kolay kolay.
İşte bu nedenle bu yılın temasını değiştirdim. Sonuçta sırt çantalı seyahatler arasında fırsatlar oluştukça daha fazla okuma turlarına yöneleyim dedim.
BİSİKLET NEDİR?
BİSİKLETLİ OKUMA NASIL?
Bisiklet;
Ellerini özgürlüğe salıp kollarını kanat gibi açtığında, gerçekten uçtuğunu sanmanı sağlar. Engebeli bir arazide, bir tepe inişinde, çakılla, taşlar arasında, toz toprak içinde atlaya zıplaya ilerlerken, 4×4 bir aracın içindeymiş gibi hissetmeni sağlayan odur. Gerçi popona yapışan ağrı feci acı verir. Üstelik bir süre sonra o bölgenin nasırlaştığını hisseder umursamazsın. Çünkü o kızarmış ağrıyı sızıyı unutturacak o kadar şey yaşarsın ki…
Üzerindeyken bir yandan ağzınla uçak sesi çıkararak çocuklaşırsın. Bir jet idare edermişçesine virajlarda pikeler yaparsın. Ve Nazilerin efsanevi “Kızıl Baron”una dönüşürsün. Yokuşlarda, hele bir de bagajların tıka basa doluysa, kaplumbağaya dönüşür can dostun bisiklet. Molalarında bir küheylan gibi temel ihtiyaçlarını karşılarsın onun. Yağ ister senden su namına. Tımar edilmemiş atlar gibi huysuzlaşır, mesh edilecek kadar okşanmak ister. Sürgüne çıkmış tellerinin, jantlarının kontrolünü iyi yapmalısın. Yoksa nalı kırık bir at gibi bırakıverir yol ortasında seni.
Adını seslenip ıslık çaldığında, bir Düldül gibi gelemese de yanına, en sert abiler, ablalar bile isim vermeden duramazlar bisikletlerine. Üstüne üstlük kimse deli sanmasın diye ıssız yollarda fısıldaşırlar gizli gizli onunla. Tanrı korusun fren teli koptuğunda, tepelerden aşağı koşan vahşi atlar kadar tehlikelidir bisiklet. İstemezsin böyle bir şey başına gelsin. Yağmurlu bir günde su birikintisine sıvaşmış yoldan, bulanık araziden döndüğünde, çamurlar içinde yavru bir domuz kadar pis ve sevimli bir varlığa dönüşebilir bisiklet.
Bisiklet nedir?
“Hiçbir şey.”
Birkaç pedaldan sonra ise, “Her şey.”
Peki bisikletli okuma nasıl bir şey?
Basit.
Atlarsın bisikletine. Bir lokasyon belirlersin. Ve oraya doğru çevirirsin gidonu. Pedallar döner. Yaparsın turunu. Hele bir de su kenarı ise tadından yenilmez. Çok keyifli olur. Yeter ki çevrede azgın sivrisinek sürüsü olmasın. Aksi hâlde günün keyifsiz bitebilir. Oturursun kamp sandalyene. Açarsın o tur için özellikle ayırdığın kitabını. Ve başlarsın sayfaları çevirerek okumaya. Püfür püfür esen bir rüzgâr, termos içinde yanında getirdiğin kahve, çay hayatına hayat katar.
Malum; okuma hayat boyu gelişen bir beceridir. Düzenli okuma bizi önemli oranda geliştirir. Okuma, yeni bilgilere ulaşmamızı sağlayan en önemli araçtır. Değişen iletişim koşullarında okuma oranının azaldığını gözlemleyebiliriz. Halbuki okumanın ve kitabın önemi her şeye rağmen devam etmektedir. Küçük yaşlarda kazanılan okuma alışkanlığı ileri yaşlarda kişilerin zihinsel gelişimi ve sosyal olgunlaşmasında önemli bir etkiye sahiptir. Bunu asla yadsıyamayız. Bulunduğumuz çağda ne kadar çok televizyon, telefon, bilgisayar gibi görsel ve işitsel iletişim araçları yer kaplasa da hiçbiri kitabın yerine geçemez.
Etkin okur kimliğini kazanmak uzun süreçte kazanılan bir beceridir. Bu bakımdan benim gibi okumaya çocukluktan başlamışsan eğer bu dediklerim zaten sana hiç yabancı gelmeyecektir. Yok yeni başlayan birisi isen, bu da sıkıntı edilecek bir şey değil. Bir yerden başlamanın mutluluğu sır değil ki. Evet çocukluktan gelen bir alışkanlıkla çok okuyan birisinden farklı olabilirsin. Ama geç de kalmış sayılmazsın. Sen yeter ki oku!!!!!
Eleştirel ve etkin bir okur olma açısından geçmişten gelen sıkı akışkanlık oldukça önem arz etmektedir. Bunu söylemeliyim. Ayrıca yazarları, yayınevlerini takip etmek de ‘okuma kültürünü’ oluşturan unsurlardandır. Böylelikle düzenli kitap okuma alışkanlığını kazandırabilirsen kendine doğru yoldasındır demektir.
Lügat Hazinen Gelişir
Unutma. Küçük yaştan itibaren düzenli olarak kitap okuyan insanların kelime dağarcığı daha gelişmiştir. Kelime repertuarının geniş olması hayatının birçok alanında sana fırsatlar sunar.
Okumak Beyni Geliştirir
Yapılan birçok araştırma, düzenli kitap okuyanın daha fazla fikir sahibi olduğunu, okumanın fikirlerimizi değiştirdiğini gösteriyor. Okuma yeteneğin olgunlaştıkça, beynindeki sinyaller, ağlar güçlenir. Yaşa bağlı bilişsel gerilemeyi önlemeye yardımcı olur.
Empati Kurma Yeteneğini Artırır
Okuyanlar, başkalarının duygu ve inançlarını anlama konusunda daha yüksek bir yetenek gösterir. Empati kuramamak anlaşmazlıkların doğmasına da neden olmaktadır. Bu da birtakım sorunların yaşanmasına yol açar. Empati birçok sorunun üstesinden gelmek için önemli bir güçtür. Bu gücün kaynağı da düzenli kitap okumaktan gelir. Diye düşünmekteyim ben.
Stresi Azaltır
En basitinden 30 dakikalık kitap okumanın da kan basıncını, kalp atış hızını ve psikolojik sıkıntı duygularını yoga ve mizah kadar etkili bir şekilde düşürdüğünü gözlemlemiş araştırmacılar. Kurgu okumak ise içinde bulunduğun kendi dünyandan geçici olarak kaçmana ve karakterlerin hayali deneyimlerine kapılmana izin verebilir. Kurgusal olmayan kişisel gelişim kitapları ise sana semptomları yönetmene yardımcı olabilecek stratejiler öğretebilir.
Kişisel Rahatlama Sağlar
İyice deşarj olmayı elde etmek için ekrandan okumak yerine basılı bir kitabı tercih etmen daha sağlıklı olacaktır Çünkü cihazının yaydığı ışık seni rahatsız edebilir. Ve hatta diğer istenmeyen sağlık sonuçlarına yol açabilir.
Özgüveni Artırır
Kişisel hedeflerimize ulaşmak ve hatta kendimizi gerçekten mutlu etmek için kendimize olan güvenimizi ve saygımızı geliştirmemiz ve sürdürmemiz gerekir. Düzenli kitap okudukça bilgi birikimimiz artacak kendimizi gerçekleştirmede ve hedeflerimize ulaşmada daha hızlı yol alacağız. Özgüvenin anahtarı kitap okumaktır.
Hayal Gücün Gelişir
Kitap okumak hayal gücünü geliştirmede en önemli etkenlerden biridir. Ne kadar çok okursan hayal dünyan o kadar zenginleşir. Hayatını değiştiren bilgi hangi kitapta bilemem; sen de bilemezsin. O yüzden düzenli okumak gerekmektedir.
İletişim Becerin Artar
İnsanların anlaşabilmesinin temelinde düzgün iletişim kurabilmek geçiyor. Çatışmaları daha kolay çözebilmenin en önemli yolu doğru komünikasyon dilini kullanmaktır. Hızla değişen dünya şartları, toplumların gelişmesinde sözlü iletişim yerine yazılı iletişimin önem kazanmasına sebep olmuştur. Dijital çağla birlikte hızlı değişimlerin ve gelişimlerin olması sözlü iletişim dışında yazılı iletişimin de önem kazandığını göstermektedir. Gelişmiş ülkelerde insanlar iletişimlerinin büyük bir kısmını okuma yoluyla gerçekleştirmektedirler. Çağdaş dünyada okuma becerisinin çok önemli olduğu vurgulamışlar ve eğitim sistemleri içinde bu konuya fazlasıyla önem vermişlerdir. Düzenli okur olmak bizlere her konuda sonsuz donanım sağlamaktadır.
Doğru ve Hızlı Anlamada Etkilidir
Bütün yenilikler hakkında bilgi edinebilmemiz için zaman yönetimi önem arz ediyor. Bu da anlayarak hızlı okuma beceresinden geçiyor. Bilgiyi almanın en zevkli ve güzel yolu hızlı okuma tekniğini kullanarak kitap okumaktır. Keyifli akıcı öğrenme gerçekleştirmek paha biçilemez. Düzenli kitap okumak da bunların başında geliyor.
Pire🚲’m,
Senin sihrinden bir adım uzaklaşıp hayatın karmaşasına dalarak nefessiz kaldığım anda, bana can ver, kaybolmayayım. Seninle kalmayı, ellerinde yeniden doğmayı, çirkinlikleri şöyle bir tutup üfleyince yok etmeni izleyen tek seyircin olmayı istiyorum.
Sevgili dostum, sana gelince…
Benimle bu anları paylaştığın için mutluyum. Sen okudukça o anlar daha az hayal daha çok gerçek olacaktır.
Nice kitaplar arasında nice okumalı günlere…
İyi yolculuklar.
Bir sonraki “Kitap Okuma Turu” güncesinde görüşmek üzere; sevgiyle kalın,
Gezenti Şeref
***…***