gEZENTİ şEREF ~ PP-2017-001
Esinti Tarihi: Pazar, 21.05.2017
Yee-haw! Malzemelerini bisiklete yükle ve köy yollarına çık. Hayalim sonunda gerçekleşiyor mu? Hayallerimin tur bisikleti, bana şimdiden kendi başıma seyahat etme özgürlüğünü vermeye başladı bile. Yedek kıyafetlerden tam takım kamp malzemelerine kadar ihtiyacım olan her şeyi yanımda taşıyacak. Rüya değil, gerçek bu.
- Uzun mesafe tur bisikletleri ancak çeyizi yüklendiğinde istikrarlı bir tutum sergiler. Bu sayede bir hafta sonu gezisi, günübirlik cömert bir tur veya daha çok bağımsız olarak arka yollarda deneme sürüşleri için ekipmanımı paketleyebilirim.
- Güçlü frenler, dik sürüş pozisyonu, yere sağlam basan tekerlekler ve dayanıklı kadro… Benim gibi bir turcu eğiliminde olmaya çalışan biri için şehir içi sürüşlerde dahi bisikletim bir yarenden farksız olacak.
- Geleneksel tur bisikletleri ile yeni nesil macera bisikletleri birbirine karışıyor. Tam bir bulanıklık hali. Varsın karışsın. Birçok bisiklet sınıflandırmasında olduğu gibi, bu bir kova değil, bilakis bir spektrum gibi geliyor bana.
- Bir tur bisikleti, şahane bir “bike & hike” (bisiklet ve yürüyüş) ve/veya bir “bike & wine” (bisiklet ve şarap), hatta bir “bike & beer” (bisiklet ve bira) parkurunda da gayet iyi performans gösterecektir.
HANGİ BİSİKLET BANA EN UYGUN OLANI?
Rahat ol, Şeref’im! Karar verme süreci zahmetlidir ama eğlencelidir de. Sabırlı planlar yapmak gerekir. Pekâlâ. Şimdi yeni bir bisiklet mi almalıyım? İşte, işte… Bunu belirlemede üç ana nokta öne çıkıyor:
- Bisiklet türleri: Benim için doğru bisiklet türü büyük ölçüde nereye yolculuk etmeyi planladığıma bağlı. (Eh, bu artık açık değil mi!)
- Bisikletin özellikleri ve hayati aksesuarları: Süspansiyon, gidon şekli, vitesler ve frenler gibi şeyler bir bisikletin performansını belirleyen parçalardır.
- Bisikletin yola uyumu: Araştırmamı daralttığımda, bir bisikletin amacıma doğru dürüst uygun olduğundan emin olmalıyım.
Bisiklet Türleri
Bana hangi tip bisikletin daha uygun olup olmadığını anlamak için ilk olarak nerede bisiklet süreceğimi bilmem gerekiyor. Diğer bir deyişle, sürüş zamanımı en çok nerede harcayacağımı. Asfalt yolda mı, toprak yolda mı (engebeli arazide mi) yoksa her ikisinde mi?
Bazı bisikletler belirli bir sürüş yüzeyi için özel olarak üretilirken, bazıları ise belki de hızlı bir lastik değişimiyle birden fazla kategoride sürülebilecek kadar çok yönlüdür.
- Yol bisikletleri (yarış, dayanıklılık, cyclocross/bisikletli koşu yarışı ve tur bisikletleri dahil) asfalt yollar için en iyisidir.
- Dağ Bisikletleri (keçi yolu, cross-country, dağ bayır çamur taş kaya içerikli inişli çıkışlı parkurlarda yapılan yarışlar ve tüm dağ bisikletleri dahil) engebeli patikalar ve çakıllı yollar için en iyisidir.
- Hibrit bisikletler asfalt veya orta sertlikte çakıllı, taşlı veya toprak yollar için en uygunudur.
- Özel üretilmiş bisikletler (gezi bisikletleri, kargo bisikletleri, elektrikli bisikletler ve katlanır bisikletler dahil) asfalt için en iyisidir.
YOL BİSİKLETLERİ
Yol bisikletleri, form tutma sürüşleri, işe gidip gelmeler, uzun mesafe/etkinlik sürüşleri, ağır yükten arınmış turlar ve yarışlar gibi birçok asfalt kullanım amaçlarına uygun üretilmiş bisikletlerdir. Genellikle hafif, aşağı doğru kıvrılan gidonları vardır. Bu gidonlar, beni aerodinamik bir konuma getirecektir. Bu da hızlı gitmek istediğimde veya enerjimi bisikleti ileri hareket ettirmeye verimli bir şekilde aktarmak istediğimde iyi bir seçimdir.
Ayrıca düz gidona sahip bisikletlere göre daha fazla sürüş ve el pozisyonuna olanak tanırlar. Yalnız aerodinamik sürüş pozisyonları (belden öne doğru eğilme) sırtımı fazlasıyla zorlayabilir. Çünkü bedenim esneklik yoksunudur. Ben böyle hissediyorum.
Yol bisikletlerinin bazı özel kategorileri vardır:
*Yarış Bisikletleri
Oldukça hafif ve aerodinamik bu bisikletler, düz yollarda hızlı gitmek, yarış gününde veya arkadaşlarla grup sürüşü sırasında yokuş yukarı tırmanmak için tasarlanmıştır. (Benlik değil!!) Kadroları genellikle karbon fiber veya alüminyumdan üretilir. Mümkün olduğunca hafif olması amaçlandığından inceltilmiş bir tasarıma sahiptirler. Yarış bisikletleri genellikle hızlı dönüşler yapmalarını sağlayan dik açılı agresif bir geometriye sahiptir.
*Dayanıklılık Yol Bisikletleri
Yarış bisikletlerinin birçok performans özelliğine sahip olan bu bisikletler, bisikletçiyi daha konforlu bir sürüş pozisyonuna getiren bir gövde geometrisine sahiptir. Genellikle daha uzun baş boruları, daha gevşek (daha düşük) açılar ve sürücünün sırt ve boynundaki stresi azaltmak için eğimli üst borulara sahiptirler. Ayrıca, çok yönlülük ve daha yumuşak, daha konforlu bir sürüş açısından genellikle daha geniş lastik boşlukları mevcuttur. Bazı dayanıklılık bisikletlerinde, daha fazla önden sürüş stilini tercih edenler için düz gidonlar bulunur.
*Cyclocross Bisikletleri
Cyclocross bisiklet dünya bisiklet tarihinde çok yeni olmasa da ülkemizde yeni yeni duyulmaya başlanan bir alt disiplin. Aslına bakılırsa yol bisikletinin bir alt disiplini gibi bir algı var memlekette. Ama cyclocross başlı başına bir disiplindir. Ve Avrupa kıtasında cyclocross kültürünün başlangıcı 20.yy’a kadar uzanır. Bu bisikletler öncelikle hafiftir. Ancak cyclocross yarışlarının zorlu koşullarıyla (sürücülerin asfalt, çakıllı, toprak patikalar ve çimen gibi parkurlarda tur atmasına olanak tanır) başa çıkabilecek kadar sağlamdır. Çoğu cyclocross bisikleti, arazi zorluklarının üstesinden gelmek için yarı tırtıklı lastiklere sahiptir.
Bana gelince… Bu üç bisiklet opsiyonunu listemden kolayca çıkarıyorum. Benim hayalini kurduğum hayata uygun değiller. Neyse. Şimdi beni daha çok heyecanlandıran bir tanesine geliyorum.
*Tur Bisikletleri
Söz gelişi bunlar, geleneksel yol bisikleti tasarımında üretilmiştir. Ancak onları uzun mesafeli bisiklet turları için ideal kılan birkaç ince ayara sahiptir. Ön ve arka bagajlarda ağır yükleri taşıyabilecek sağlam kadrolarla tasarlanmışlardır. İlaveten çamurluk, matara kafesi, pompa, aydınlatma gereçleri ve daha fazlasını takabileceğim birden fazla bağlantı noktasına sahiptirler. Birçok tur bisikletinin aks mesafesi (iki tekerlek göbeği arasındaki mesafe) diğer yol bisikletlerine göre daha uzundur. Ağırlık merkezleri genellikle daha alçaktır, bu da onları kontrol etmeyi kolaylaştırır. Ayrıca, asfalt olmayan yüzeylerde ağır yükleri taşırken daha iyi durma gücü için disk veya hidrolik frenlere sahiptir.
Tur bisikletleri arasında, geniş veya yarı tırtıklı lastiklerle çsakıllı yollarda kullanılmak üzere tasarlanmış olanlarını bulacağımdan şüphem yok. Tam bir macera taşıtı bu tur bisikletleri.
DAĞ BİSİKLETLERİ
Darbe emici özellikler ve daha iyi fren sistemleriyle tasarlanan dağ bisikletleri, toprak yolların ve beraberinde gelen kayaların, akarsuların, tümseklerin ve çukurların üstesinden gelebilir. Genellikle çok dik arazilerde daha iyi yol tutuşu sağlamak için üretildiklerinden çoğu yol bisikletinden daha fazla düşük vites sayısına sahiptirler.
Dağ bisikletlerinin birkaç kategorisi vardır:
*Trail Dağ Bisikletleri
Bunlar, çeşitli zemin koşullarında rahatça sürüş yapmayı amaçlayan ve hem tırmanışlarda hem de inişlerde iyi performans sergileyen bisikletlerdir. Orman yolları… Singletracklar (tek seferde sadece bir bisikletçinin geçebileceği genişlikteki arazi yolu)… Teknik patikalar gibi değişken zeminlerde rahat sürüş sağlayacak şekilde tasarlanmışlardır. Tartışmasız en yaygın dağ bisikleti stilidir. Çünkü bu kategoride belirli bir yarış türüne dayanmazlar. Trail bisikletleri, genellikle 120mm ile 150mm arasında süspansiyon yoluna sahiptir. Ve denge, kontrol ve dayanıklılık gibi faktörlere önem verilir.
Eğer bölgedeki bir patika başında dostlarımla buluşup inişli çıkışlı parkurlarda bisiklet sürmekle gerçekten ilgileniyor olsaydım, bu benim için ideal bir tarz olurdu. (Öhöm, benden uzak olsun!)
Trail dağ bisikletleri, eğlenceye, verimliliğe ve makul genel ağırlığa eşit derecede önem vermektedir. (Süspansiyon hareketi, bisikletin ön ve arka süspansiyonlarının sağladığı hareket miktarıdır. Baş borusu açısı, baş borusunun zeminle oluşturduğu açıdır. Daha dik bir baş borusu açısı genellikle bisikletin daha hızlı manevra kabiliyetini artıracağını ve daha iyi tırmanacağını gösterir. Daha gevşek -daha düşük- bir açı ise genellikle bisikletin yüksek hızlarda daha iyi denge sağlayacağını, ancak aynı derecede iyi tırmanmayacağını gösterir.)
*Cross-Country Bisikletleri
Bu sürüş stili, genellikle tırmanma becerisine odaklanarak en hızlı şekilde sürüşü ifade eder. Mesafeler birkaç milden başlayarak 25 mil ve üzerine kadar değişir. Cross-Country bisikletleri genellikle verimliliğe ve düşük ağırlığa odaklanır.
*Fat Bike (Şişman) Bisikletler
Fat bike genellikle 3,8 inç (97 mm) genişliğindeki büyük lastikler veya daha geniş jantlar için tasarlanmıştır. Battal lastikler sayesinde, bu bisikletlere mükemmel çekiş gücü sağlar. İlaveten yumuşak, dengesiz arazilerde, örneğin karda veya kumda sürüş için idealdir. Bataklık ve çamurda sürüşe izin vermek için düşük zemin basıncı sağlayacak şekilde tasarlanmış güçlü bir arazi bisikletidir. Geniş lastiklerine hayran kaldım. Muhtemelen engebeli arazide bolca sürüş yapacağım için güven verici derecede hoşgörülü olabilir.
*All-Mountain/Enduro Dağ Bisikletleri
Bu bisikletler, inişe özel tasarlanmış bisikletlere göre yokuş yukarı sürüşte daha işlevseldir. Ancak XC veya Trail bisikletlerine göre daha az çok yönlüdür.
Dağ bisikletlerini:
Daha büyük ve bacak yakıcı tırmanışlar… Daha uzun ve korkutucu inişler… Ve hem “insan yapımı” hem de “doğal” daha fazla mekanik özellikler içeren… Daha güçlü bir patika bisikleti olarak tanımlıyorum. Dağ bisikletleri, dik inişlerde iyi performans göstermenin yanı sıra yokuş yukarı pedal çevirmek için yeterince hafif ve çevik olacak şekilde tasarlanmıştır.
*Downhill Dağ Bisikletleri
Çoğunlukla asansörlü bisiklet parklarında kullanılan downhill (yokuş aşağı giden) bisikletler büyük ve sağlamdır. Sürücüler kademeli hoplamalar, sıçramalar, banketler, kar yığınları, kum tepeleri, kaya bahçeleri ve ahşap merdivenlerle karşılaştıklarından yüzlerini tamamen kapatan ve korumaya alan kasklardan, vücut zırhlarından giymek zorundadır.
Yukarıdakilerin hiçbiri benim için geçerli değil, teşekkürler! Doğrusunu söylemem gerekirse… Ne bir metre dahi yanlarına yaklaşırım ne de bulaşırım!
HİBRİT (KARMA) BİSİKLETLER
Yol, dağ ve tur tasarımlarının bir karışımı olan hibrit (karma) bisikletler, geniş bir kullanım yelpazesine sahiptir. “Her şeyi yapabilen” bisikletler yaratmak için belirli özellikleri bir araya getirerek üretilirler. Genellikle, yol bisikletlerinin ince ve hızlı tekerleklerini, dağ bisikletlerinin hızlı manevra kabiliyetiyle birleştirir. Ben bir tutam konfor lehine ayrıca yumuşak pelüş bir sele ile darbe emici bir bisiklet maşası eklerdim.
Genellikle düz gidon ve başı dik sürüş sistemini bir araya getirerek trafikte yol alma sırasında hem konfor hem de daha iyi görüş sağlarlar. Bazı hibrit bisikletler, her mevsimde, her türlü hava koşulunda bisikletle seyahat ederken hızlı tepki veren frenleme bakımından disk/hidrolik frenlerle donatılmıştır.
İşe gidip gelmeye de uygun birçok modelde bagaj demirleri, aydınlatma sistemleri veya çamurluklar bulunuyor.
İki hibrit bisiklet yan yana geldiğinde hiçbir zaman birbirinin aynısı olmayacaktır. Bu yüzden karma bir bisiklet seçeceksem… Yapmayı planladığım sürüş türüne uygun özelliklerle donatılmış bir bisiklet aramalıyım.
ÖZEL ÜRETİLMİŞ BİSİKLETLER
Sipariş üzerine imal edilmiş bisiklet türleri de diyebilirim mesela. Bu tip bisikletler, onları piyasadaki diğer bisikletlerden ayıran oldukça istisnai özelliklere ve kullanım alanlarına sahiptir. Özel bisikletler arasında tur/gezi bisikletleri, kargo bisikletleri, elektrikli bisikletler ve katlanır bisikletler yer alıyor.
*Tur/Gezi Bisikletleri
Bunlar, esasen şehir içinde keyifli sürüşler yapmak için tasarlanmıştır. Birçoğu, diğer yol bisikletlerinden biraz daha geniş 26 inç lastiklere, rahat bir seleye ve rahat bir oturma pozisyonuna sahiptir. Bazı tur/gezi bisikletlerinde, kolay bakım için içten dişli arka göbekler bile bulunur.
*Kargo Bisikletleri
Eşyaları saklamak ve çok fazla yük taşımak için tasarlanmış sağlam gövde tasarımlarıyla kargo bisikletleri, günlük işleri halletmeyi ve çocukları taşımayı kolaylaştırır. Diğer bisiklet türlerine göre daha ağır ve yavaş olsalar da, kullanışlılıkları onları şehir içi bisiklet pratiği için popüler kılmaktadır.
*Katlanabilir Bisikletler
Bu bisikletler çarçabuk katlanıp taşıma çantasına sığabiliyor. Dolayısıyla bu onları evde veya ofiste sınırlı depolama alanına sahip işe gidip gelenler için kullanışlı kılıyor. Hafiftirler. Ancak oldukça sağlamdırlar. Ve hem hızlı hem de kolay bir şekilde katlanabiliyorlar. Katlanır bisikletler, sırf meraktan dolayı benim için iyi bir tercih olabilir.
*Elektrikli Bisikletler
Bunlar, yokuşları kolayca tırmanmama veya kısa mesafeli gezilere gidip gelmeyi daha az yorucu hale getirmeme yardımcı olabilecek aküyle çalışan bir motora sahip bisikletler. Dahili sensörler sayesinde, pedallara ne kadar baskı uyguladığımı izleyebilir, buna göre pil gücünü ölçebilirim.
ÖRNEK BAZI TUR BİSİKLETLERİ
Aşağıdaki seçkide, özellikle tur bisikleti olarak lanse edilen bisikletlere odaklandım. Ancak şu bir gerçek. Neredeyse her şeyle tur yapabileceğimi düşünüyorum. Birçok bisikletçi daha dik sürüş pozisyonları için dağ bisikletlerini veya hibritleri tercih ederken, ben sakin, stressiz ve mümkün olduğunca hafif bir şekilde seyahat etmeyi ve yol almayı seviyorum. Keza bir yol bisikletine, sportif bir bisiklete veya hatta katlanabilir bir bisiklete yeterli miktarda ekipman bağlayıp bir kamp alanından diğerine gidebilirim. Veya herhangi bir bisikletle, yokuş yukarı çekebileceğime güvendiğim sürece, bir seyahat römorku veya benzeri bir şeyle seyahat edebilirim.
Altta, son yıllarda sportif bisikletlerin cyclocross bisikletleriyle tanışması ve klasik tur bisikletlerinin yerini doldurabilecek macera bisikletlerinin ortaya çıkmasıyla belirsizleşen bir kategori yer alıyor. Kulağıma fısıldayan şey de ne? Acaba çevre yollarının çağrısını mı duyuyorum?
O zaman seçeneklerime bir göz atayım!
A-P
- BTwin Rockrider 540 MTB ($500)
- Box Dog Pelican ($3.100)
- Brompton Foldable Bike ($1.800)
- Cannondale T-2000 ($1.500)
- Carraro CR-T World Tour ($1.100)
- Cinelli Hobo Bootleg (£1.100)
- Civia Hyland ($2.200)
- Dahon Mariner D8 ($1.000)
- Dawes Galaxy (£650)
- Dawes Ultra Galaxy (£1.200)
- Dawes Sardar Touring Bicycle (£500)
- Genesis Tour de Fer 30 (£1.850)
- Ghost SE 1000 ($400)
- Jamis Aurora (£550)
- Jamis Renegade Expat ($1.000)
- KTM Life Lontano XT ($3.500)
- Koga Miyata World Traveller (€2.500)
- Kona Sutra (€2.100)
- Mongoose Randonneur ($1.900)
- Novara Safari ($2.000)
- Orbit Velocity Tour Tandem (£2.800)
- Pashley Pathfinder Trail (£1.500)
R-Z
- Raleigh Sojourn (£1.100)
- Ridgeback Expedition (£770)
- Ridgeback Tour (£550)
- Rocky Mountain Bicycles – Sherpa 30 ($3.500)
- Salsa Fargo Apex ($2.200)
- Salsa Marrakesh ($1.600)
- SEDONA 340($800)
- Specialized AWOL (£1.200)
- Stanforth Conway (£3.200)
- Stanforth Kibo Expedition Bicycle ($1.800)
- Stanforth Skyelander 700c Touring Bicycle (£2.500)
- Surly Disc Trucker (£1.550)
- Surly Long Haul Trucker ($1.500)
- Surly Troll /Rohloff/Gates Belt Drive
- Temple Cycles Adventure Tour (£1.000)
- Thorn Audax MK3 (£1.900)
- Thorn Club Tour Mk5 (£1.675)
- Thorn Mercury (£2.300)
- Thorn Nomad S+S (£1.600)
- Thorn Sherpa (£1.400)
- Trek 520 (£950)
- Trek 920 (£1.300)
- Van Nicholas Pioneer (£3.600)
- Windsor Tourist ($700)
Bunlardan bir kısmı Türkiye mağazalarında yer almazken, bir kısmı da çok yüksek fiyatlara ithal edilip USD/EUR veya eşdeğeri üzerinden satılıyor. Dolayısıyla çok pahalı olup faturaları cep yakabiliyor.
Sanırım ben SEÇİMİMİ yaptım!!! Yukarıdaki koleksiyonun kalbindeki vurgulu şey gün gibi ortada değil mi? Daha nasıl açık anlatabilirim ki!
Harika!
SIRADA NE VAR?
Bir sonraki PILI~PIRTI yazımda, Bisiklet Yolculuklarımın Ana Aksesuarları konusunun kapsamlı planlamasına bakacağım…
Bir sonraki ekipman esintisinde görüşmek üzere…
Mürekkebe banmış esintili Sevgilerimle,
Gezenti Şeref